|
|
|
Dante Alighieri
(1265 - 1321)
Urodził się we Florencji, w zamożnej rodzinie szlacheckiej. Od wczesnej młodości dzielił swoje życie pomiędzy działalność polityczną i twórczość literacką. W roku 1302 zmuszony został do emigracji. Dużo podróżował po Europie i pisał kolejne utwory. Boską Komedię rozpoczął pisać w 1307 roku. Dante zyskał miano ojca języka włoskiego i największego poety Półwyspu Apenińskiego. Zmarł na wygnaniu w Rawennie, pełen goryczy na skutek rozłąki z rodziną i ojczystą Florencją. >>>
|
|
Św. Augustyn
(354 - 430)
Początkowo był zwolennikiem manicheizmu. Po wyjeździe z Afryki do Rzymu i Mediolanu nawrócił się na katolicyzm. W 387 roku przyjął chrzest, w 391 święcenia kapłańskie, a w 396 otrzymał sakrę biskupią w Hipponie (w Afryce Pn. ). Augustyn ogłoszony ojcem i doktorem Kościoła zapisał się jako jeden z najoryginalniejszych i twórczych pisarzy chrześcijańskich. . . >>>
|
|
Marek Aureliusz
(121 - 180)
Urodził się w rodzinie zamożnych patrycjuszy rzymskich, pochodzenia hiszpańskiego, zasłużonych w służbie Cesarstwu. Otrzymał znakomite wykształcenie. W roku 161 został cesarzem rzymskim. Pomimo, iż w czasie jego rządów Cesarstwo gnębiły wojny, zarazy i klęski żywiołowe, cesarz-filozof zyskał u potomnych opinię mądrego i sprawiedliwego władcy. Rozmyślania stanowią jedno z najznakomitszych świadectw filozofii stoickiej. W jej duchu żył i postępował. . >>>
|
|
George Berkeley
(1685 - 1753)
Po ukończeniu studiów teologicznych w Dublinie w roku 1707 przyjął święcenia kapłańskie i został duchownym anglikańskim. W roku 1734 objął biskupstwo w Cloyne w Irlandii.
Najważniejsze dzieło filozoficzne, Traktat o zasadach poznania ludzkiego ogłosił w roku 1710, jego wersja popularna, czyli Trzy dialogi miedzy Hylasem a Filonousem ukazały się trzy lata później. System Berkeleya stanowił dość niezwykłe połączenie, panującego wówczas na Wyspach Brytyjskich, empiryzmu z radykalnym immanentyzmem metafizycznym. Dowodził, iż świat materialny nie istnieje, stanowi jedynie zespół wrażeń postrzegającego podmiotu. Rzeczywistość przedmiotowa jest tylko wytworem idei poznającego umysłu.
Posiadał wszechstronną wiedzę i odwagę w głoszeniu swoich przekonań. >>>
|
|
Mikołaj Bierdiajew
(1874 - 1948)
Po okresie fascynacji marksizmem zostaje jego krytykiem i wyznawcą światopoglądu chrześcijańskiego. W 1922 roku, z grupą intelektualistów, zostaje wydalony z Rosji. Osiedla się w Paryżu. Bierze aktywny udział w życiu intelektualnym, wydaje czasopismo religijno-filozoficzne Put`, zakłada Akademię Religijno-Filozoficzną, współpracuje ściśle z francuskimi personalistami. Uważany jest za najwybitniejszego myśliciela rosyjskiego XX wieku. Autor 43 książek i 440 artykułów. . >>>
|
|
August Comte
(1798-1857)
Szkołę średnią ukończył w rodzinnym Montpellier. Po ukończeniu paryskiej Szkoły Politechnicznej był pierwszym w dziejach filozofem, który zdobył wykształcenie techniczne. Od 1826 roku w prywatnych wykładach rozpoczął propagowanie filozofii pozytywnej. W głównych założeniach odrzucała ona wszelką metafizykę, poznanie dotyczyło wiedzy dostępnej umysłowi oraz empirycznych faktów i ich wzajemnych związków (a nie ich przyczyn i istoty). Filozofia pozytywna powinna zajmować się tematami utylitarnymi i działaniami na rzecz polepszania życia. Duży wpływ na poglądy Comtea wywarły wydarzenia z życia osobistego: postępująca choroba psychiczna i śmierć ukochanej kobiety. Od 1845 roku filozof zapragnął stworzyć "religię ludzkości", zastępującą dotychczasowe religie. >>>
|
|
Marek Tuliusz Cyceron
(106 - 43 przed Chrystusem)
Potomek starego rodu szlacheckiego. Otrzymał znakomite wykształcenie. Pełniąc stanowiska publiczne wsławił się uczciwością, bezinteresownością i patriotyzmem. Cyceron wywarł ogromny wpływ na dzieła wielu chrześcijańskich pisarzy starożytnych i średniowiecznych, nie tylko dzięki twórczości pisarskiej, ale także poprzez postawę życiową. Będąc wielkim humanista i wyznawcą filozofii stoickiej żył i umarł w zgodzie ze swoimi ideałami. . . >>>
|
|
René Descartes
(1596 - 1650)
Pierwsze nauki pobierał w szkole jezuickiej. Po przyjeździe do Paryża podjął gruntowne studia matematyczne. W młodości badania naukowe przeplatał życiem towarzyskim i dworskim, podróżami, wyprawami wojennymi (brał udział w wojnie 30-letniej). W roku 1629 osiadł w Niderlandach gdzie pogrążył się całkowicie w pracy naukowej i pisarskiej. Był znany ze swej skromności, oddany nauce i poszukiwaniu prawdy. . . >>>
|
|
Elred z Rievaulx
(ok. 1110–1167)
Nazywany przez współczesnych św. Bernardem Północy, Elred z Rievaulx urodził się w Hexham, na pograniczu Anglii i Szkocji. Początki swojej edukacji otrzymał w rodzinnym domu w Hexham, później w szkole benedyktyńskiej w Durham, a dalszą formację intelektualną otrzymał na dworze króla szkockiego Dawida I. Prowadził wówczas dość swobodne życie, bogate w różnego rodzaju związki emocjonalne i robił szybką karierę jako zaufany króla, dochodząc do funkcji majordomusa lub ekonoma. W 1133 r. na polecenie króla udał się z misją dyplomatyczną do arcybiskupa Yorku, Thurstana. >>>
|
|
Johann Gottlieb Fichte
(1762 - 1814)
Urodził się w rodzinie włościańskiej. Odkrycie filozofii Kanta zapoczątkowało niezwykle twórczy etap w jego życiu. W roku 1794 obejmuje katedrę filozofii na Uniwersytecie w Jenie. Tam też powstaje pierwszy zarys teorii wiedzy, która modyfikowana do końca życia, stanowiła istotę systemu fichteańskiego. Polegała ona głównie na przezwyciężeniu kantowskich antynomii: rozumu teoretycznego i praktycznego, świata zjawiskowego i rzeczy samych w sobie, przedmiotu i podmiotu poznania. W efekcie Fichte doszedł do uznania indywidualnego "Ja", ewoluującego do "Ja" absolutnego, stanowiące podstawę bytu i nadające mu sens w dialektycznym procesie działania. W roku 1799 przenosi się do Berlina, gdzie czynnie uczestniczy w życiu literackim i politycznym. >>>
|
|
Immanuel Kant
(1724 - 1804)
Całe życie spędził w Królewcu. Życie i działalność naukową związał z karierą akademicką. W 1770 roku został profesorem logiki i metafizyki na tamtejszym uniwersytecie. W swojej etyce reprezentował rygoryzm moralny oparty na wywiedzionym a priori nakazie postępowania, zwanym imperatywem kategorycznym. Filozofia Kanta wywarła ogromny wpływ na filozofię europejską. . . >>>
|
|
Søren Kierkegaard
(1813 - 1855)
Filozof i teolog duński. Zapoczątkował nowy nurt w filozofii europejskiej, zwany egzystencjalizmem. Pogłębił rozumienie egzystencjalnego chrześcijaństwa, reflektując nad fundamentalnym pytaniem: co to znaczy stawać się chrześcijaninem. Oddziałał dopiero w XX wieku. . . . >>>
|
|
Gustaw Le Bon
(1841–1931)
Francuski lekarz, antropolog, socjolog, filozof i podróżnik. Uznawany za prekursora psychologii społecznej oraz jednego z głównych przedstawicieli irracjonalistycznego psychologizmu w socjologii.
Wyjaśniał zjawiska społeczne i polityczne za pomocą analizy psychologicznej zachowania ludzkich zbiorowości („tłumów”). Na przełomie XIX
i XX wieku, ukazało się jego najważniejsze dzieło Psychologia tłumu (1895). Postawił w nim proroczą tezę, że procesy polityczne zostaną zdominowane przez tłumy działające emocjonalnie, kierując się instynktem i popędami. Nawet silna jednostka stając się częścią tłumu, psychicznie zatraca swoją osobowość i poddaje się sugestywnemu irracjonalizmowi oddziaływania „duszy tłumu”.
Założyciel serii wydawniczej „Bibliothčque de Philosophie scientifique”. >>>
|
|
Gottfried Wilhelm Liebniz
(1646 - 1716)
Urodził się w Lipsku w rodzinie z tradycjami naukowymi. Swoje talenty realizował nie tylko w zakresie szeroko pojętej nauki, ale również w polityce i dyplomacji, organizacji nauki ( założył Akademię Nauk w Berlinie), reformowaniu oświaty itp. Już za życia uznany został za osobistość wyjątkowo wszechstronną i oryginalną - ostatnią w dziejach, ogarniającą całość ówczesnej nauki. . . . . >>>
|
|
Niccolo Machiavelli
(1469–1527)
Historyk, filozof i dyplomata, jeden z czołowych pisarzy politycznych renesansu. Pełnił urząd sekretarza we władzach Republiki Florenckiej, brał udział w misjach dyplomatycznych oraz zreorganizował armię republikańską. Po powrocie do władzy Medyceuszy w 1512 roku, został odsunięty od udziału w życiu politycznym. Zajął się działalnością pisarską.
Filozofia polityczna, którą głosił za główny motyw ludzkich działań uznawała żądze władzy i posiadania. Skuteczne zdobywanie i sprawowanie władzy wymaga stosowania wszelkich dostępnych metod, nie wyłączając oszustw i morderstw, w imię zasady „cel uświęca środki”.
Doktryna Machiavellego umieściła sferę polityki poza dobrem i złem, poza zasadami etyki. >>>
|
|
Nicolas de Malebranche
(1638-1715)
Urodził się w Paryżu, w rodzinie arystokratycznej. Z powodu słabego zdrowia naukę pobierał w domu. W roku 1660 wstąpił do Zgromadzenia Oratorian, poświęcającego się szczególnie studiom teologicznym. Był typem filozofa-samotnika oddanego bez reszty dociekaniom naukowym.
W swojej filozofii starał się pogodzić spirytualizm augustiański z kartezjańskim racjonalizmem. Głosił okazjonalizm, czyli pogląd, iż jedynie Bóg jest przyczyną wszelkich zmian zachodzących w rzeczach stworzonych, tj. w materii i duszy. >>>
|
|
Monteskiusz
(1689 - 1755)
Urodził się w rodzinie szlacheckiej w okolicach Bordeaux. Dzięki swej twórczości zyskał rozgłos jako teoretyk państwa i prawa, znawca prawa karnego i konstytucyjnego, historyk i pisarz polityczny. Praca nad, wydanym w 1748 roku, O duchu praw zajęła Monteskiuszowi blisko 20 lat. . . . . >>>
|
|
Friedrich Nietzsche
(1844–1900)
Urodził się w rodzinie przestrzegającej surowych zasad moralnych i religijnych, której korzenie wywodziły się z polskiej szlachty. W latach 1867-1879 był profesorem filologii klasycznej na uniwersytecie w Bazylei. Po ustąpieniu z katedry rozpoczął tułacze życie pisząc w osamotnieniu swe kolejne dzieła.
Niezwykle utalentowany literacko, wielki buntownik wobec epoki, w której przyszło mu żyć i ofiara choroby umysłowej spowodowanej m. in. antynomią głoszonych poglądów. Bunt Nietzschego to rewolucja silnej i twórczej jednostki („nadczłowieka”) w przeciwieństwie do jałowej egzystencji niewolniczego i ciemnego tłumu, bunt przeciwko zakłamanej stadnej moralności, obłudnej religijności, filisterstwu kultury mieszczańskiej. >>>
|
|
Platon
( 427 - 347 przed Chrystusem)
W dwudziestym roku życia został uczniem Sokratesa. Po jego tragicznej śmierci w 399 roku, opuścił Ateny. Wiele podróżował i rozpoczął pisanie dialogów, w których żarliwie bronił pamięci zmarłego mistrza. W roku 385 założył w Atenach szkołę filozoficzną, zwaną Akademią. Miała ona na celu przygotowanie miłośników mądrości i cnoty do rządzenia idealnym państwem. Przetrwała ona 900 lat, do VI wieku po Chrystusie. . >>>
|
|
Paul Ricoeur
Urodził się w 1913 roku w Walencji. Studia filozoficzne na Sorbonie ukończył w 1935 roku. Przed wybuchem wojny był nauczycielem filozofii w szkole średniej. Powołany do wojska dostaje się do niewoli niemieckiej, w której przebywa do wyzwolenia Francji.
Po wojnie wykłada na uniwersytetach w Strasburgu, Paryżu, Chicago i Toronto. W swoim życiu i filozofii akcentuje przywiązanie do religii chrześcijańskiej, angażuje się aktywnie w pracach francuskiego Kościoła protestanckiego.
Wychodząc od fenomenologii (E. >>>
|
|
Jean Jacques Rousseau
(1712 - 1778)
Urodził się w ubogiej rodzinie w Genewie. W młodości prowadził awanturniczy tryb życia, zaniedbując wykształcenie. Jego trudny i pełen sprzeczności charakter obrazują Wyznania (1766), napisane już po osiągnięciu wysokiej pozycji w paryskim światku literacko-politycznym. Talent i znakomite pióro sprawiły, iż jego pierwsze dzieło napisane na konkurs Akademii w Dijon (1749) przyniosło mu ogromny rozgłos i sławę. Odpowiadając negatywnie na postawione pytanie Czy nauki i sztuki przynoszą pożytek ludzkości?, Rousseau twierdził, że rozwój cywilizacji pogłębia upadek zasad moralnych i uczuć. Propagował powrót do natury, indywidualne traktowanie każdego człowieka, zarówno w procesie wychowania jak i w ustroju społecznym. Swoje republikańskie przekonania wyraził w Umowie społecznej (1762), a teorie wychowawcze w Emilu, czyli o wychowaniu (1762). >>>
|
|
Artur Schopenhauer
(1788 – 1860)
Urodził się w Gdańsku, w rodzinie kupieckiej. Studiował w Getyndze oraz Berlinie, gdzie od roku 1819 rozpoczął wykłady na tamtejszym uniwersytecie. Nie uzyskawszy uznania dla swych poglądów - w walce ze zwolennikami heglizmu - porzucił pracę na uczelni i przeniósł się, w 1831 roku, do Frankfurtu nad Menem. Spędził tam resztę życia, rozgoryczony brakiem zrozumienia dla swojej oryginalnej filozofii, poświęcił się m. in. studiom nad buddyzmem i działalności pisarskiej.
Głosił pesymistyczną nieuchronność ludzkiego cierpienia spowodowaną wszechpotężnym działaniem woli, będącej istotą rzeczywistości. >>>
|
|
Włodzimierz Sołowjow
( 1853 - 1900 )
Urodził się w rodzinie inteligenckiej, przywiązanej do tradycji prawosławnej. Ojciec był profesorem Uniwersytetu Moskiewskiego, członkiem Petersburskiej Akademii Nauk i autorem wielotomowej historii Rosji.
Sołowjow był człowiekiem niezwykle religijnym, mistykiem, mnichem bez habitu. Jednocześnie filozofem, wszechstronnie wykształconym i poszukującym sensu wiary i sensu życia w wielu dziedzinach nauki.
Oryginalny system religijno-filozoficzny, który stworzył, stawiał na centralnym miejscu absolut, poznawalny jedynie w tzw. poznaniu całkowitym będącym syntezą poznania mistycznego, naukowego i filozoficznego. Konsekwencją tych poglądów był postulat stworzenia tzw. >>>
|
|
Benedykt Spinoza
( 1632 - 1677 )
Urodził się w rodzinie żydowskiej osiadłej w Niderlandach. Oskarżony o panteizm i ateizm został w 1656 roku wykluczony z gminy. Pracował w samotności, rzadko kontaktując się z niewielkim gronem przyjaciół i wyznawców. Prawdziwy mędrzec-filozof, skromny i pogodny, bezinteresownie poświęcił swoje życie wiedzy. Zarabiał na życie szlifowaniem szlachetnych kamieni. . . >>>
|
|
Lew Isaakowicz Szestow
(1866–1938)
Lew Szestow, właśc. Lew Isaakowicz Szwarcman. Pochodził z zamożnej rodziny kupieckiej. W Kijowie, Moskwie i Berlinie studiował matematykę i prawo; nie odebrał akademickiego wykształcenia filozoficznego. W latach 1896–1914 podróżował po Europie, na dłużej zatrzymał się we Włoszech i Szwajcarii. Pomiędzy rokiem 1914–1920 mieszkał w kraju, rewolucję lutową przeżył w Moskwie.
W tym czasie pracował m. >>>
|
|
Paul Tillich
(1886–1965)
Uważany jest za jednego z najwybitniejszych niemieckich teologów protestanckich XX wieku. Całe swoje życie
i działalność naukową związał z karierą akademicką.
Wykładał teologię i filozofię na uniwersytetach w Marburgu, Dreźnie i Frankfurcie nad Menem. W roku 1933 wyemigrował do Stanów Zjednoczonych. W latach 1933-1955 był profesorem Columbia University w Nowym Yorku, od roku 1955 do 1962 wykładał na Uniwersytecie Harvarda w Cambridge, a pod koniec życia na Uniwersytecie w Chicago.
Stworzył system teologii filozoficznej oparty na tzw. metodzie korelacji: Filozofia stawia problemy ontologiczne opierając się na analizie egzystencjalnej sytuacji człowieka, natomiast teologia udziela na nie odpowiedzi wskazując na Jezusa jako Chrystusa stanowiącego źródło odnowionego życia. >>>
|
|
Św. Tomasz z Akwinu
( 1225 - 1274 ).
Naukę rozpoczął, jako oblat, w klasztorze benedyktynów na Monte Cassino. W 1244 wstąpił do zakonu dominikanów. Jako uczeń kolegium dominikańskiego w Paryżu i Kolonii kształcił się pod kierunkiem Alberta Wielkiego. Wykładał teologię na Uniwersytecie Paryskim. Św. Tomasz uznany został za jednego z najwybitniejszych teologów i filozofów chrześcijańskich. >>>
|
|
Miguel de Unamuno
(1864 - 1936)
Urodził się w Bilbao, w baskijskiej rodzinie katolickiej. W roku 1884 ukończył studia w Madrycie uwieńczone doktoratem z filozofii i literatury. Karierę naukową związał z uniwersytetem w Salamence, gdzie wykładał język grecki i literaturę hiszpańską. w roku 1901 został rektorem. W ciągu całego życia wykazywał polityczne zaangażowanie, występując często w opozycji do panującego reżimu. W latach 1924- 1930 zmuszony był udać się na emigrację do Francji. Unamuno uznany został za jednego z prekursorów chrześcijańskiego egzystencjalizmu i personalizmu. >>>
|
|
|
|
